โครงสร้างผังบัญชีที่รองรับมิติภาษี

    ความถูกต้องทางภาษีสำหรับนักบัญชีนั้นสิ่งที่สำคัญ คือ “ความรู้กฎหมายภาษีที่แม่นยำและการบันทึกบัญชีที่โปร่งใสสม่ำเสมอ” ซึ่งทำให้นักบัญชีสามารถยื่นแบบภาษี (ภาษีเงินได้นิติบุคคล, ภาษีมูลค่าเพิ่ม, ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และภาษีอื่น ๆ) ได้ถูกต้อง ลดความเสี่ยงในการโดนค่าปรับจากกรมสรรพากร ปกป้ององค์กรจากความเสียหายทางการเงินและช่วยให้ธุรกิจเติบโตอย่างยั่งยืน ดังนั้นนักบัญชีควรมีความรู้ทางภาษีในมิติที่ครบถ้วนดังต่อไปนี้
    โครงสร้างผังบัญชีที่รองรับมิติภาษี (Tax-Ready Chart of Accounts)
    นักบัญชีส่วนใหญ่มักมองผังบัญชีเพื่อการรายงานทางการเงิน (Financial Reporting) แต่กุญแจดอกแรก คือ การออกแบบผังบัญชีให้แยก “รายการทางภาษี” ออกจากกันตั้งแต่ต้น
    การแยกบัญชีรายได้ ควรแยกรายได้ที่เสีย VAT 7% เสีย VAT 0% และรายได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีออกจากกัน เพื่อความง่ายในการกระทบยอด ภ.พ.30
    การแยกบัญชีค่าใช้จ่าย ควรมีรหัสบัญชีเฉพาะสำหรับ “ค่าใช้จ่ายต้องห้าม” เช่น 6xxxx-01 ค่ารับรอง (ส่วนที่เกินสิทธิ) หรือ 6xxxx-02 รายจ่ายไม่มีใบกำกับภาษีที่ถูกต้อง เพื่อลดความผิดพลาดตอนคำนวณ ภ.ง.ด.50 ในตอนสิ้นปี
    ผังบัญชีที่ดีไม่ใช่เพียงเพื่อการจัดทำงบการเงิน แต่ต้อง “ออกแบบเพื่อภาษี” ด้วย เพื่อช่วยลดความคลาดเคลื่อนในการคำนวณภาษีและเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบและยื่นแบบภาษีในระยะยาว
    มิติภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) จุดเชื่อมต่อระหว่างใบแจ้งหนี้และรายงานภาษี
    ในมิตินี้นักบัญชีต้องทำความเข้าใจเรื่อง “ความรับผิดในการเสียภาษี (Tax Point)” อย่างเคร่งครัด
    กรณีสินค้า : Tax Point เกิดเมื่อส่งมอบ หรือโอนกรรมสิทธิ์ หรือรับชำระ หรือออกใบกำกับภาษี (อย่างใดอย่างหนึ่งเกิดก่อน) ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 ความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มที่เกิดจากการขายสินค้าให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้
    (1) การขายสินค้า ให้ความรับผิดทั้งหมดเกิดขึ้นเมื่อส่งมอบสินค้า เว้นแต่กรณีที่ได้มีการกระทำดังต่อไปนี้เกิดขึ้นก่อนส่งมอบสินค้า ก็ให้ถือว่าความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อได้มีการกระทำนั้น ๆ ด้วย (ก) โอนกรรมสิทธิ์สินค้า (ข) ได้รับชำระราคาสินค้า หรือ (ค) ได้ออกใบกำกับภาษี ทั้งนี้ โดยให้ความรับผิดเกิดขึ้นตามส่วนของการกระทำนั้น ๆ แล้วแต่กรณี
    กรณีบริการ : Tax Point เกิดเมื่อรับชำระเงินหรือออกใบกำกับภาษี (อย่างใดอย่างหนึ่งเกิดก่อน) ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78/1 ความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มที่เกิดจากการให้บริการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้
    (1) การให้บริการให้ความรับผิดทั้งหมดเกิดขึ้นเมื่อได้รับชำระราคาค่าบริการ เว้นแต่กรณีที่ได้มีการกระทำดังต่อไปนี้เกิดขึ้นก่อนได้รับชำระราคาค่าบริการ ก็ให้ถือว่าความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อได้มีการกระทำนั้น ๆ ด้วย (ก) ได้ออกใบกำกับภาษี หรือ (ข) ได้ใช้บริการไม่ว่าโดยตนเองหรือบุคคลอื่น ทั้งนี้ โดยให้ความรับผิดเกิดขึ้นตามส่วนของการกระทำนั้น ๆ แล้วแต่กรณี
    มิติที่ต้องระวัง การนำ “ภาษีซื้อต้องห้าม” มาใช้ (เช่น ภาษีซื้อจากรถยนต์นั่งไม่เกิน 10 ที่นั่ง) หากตรวจพบภายหลังจะมีทั้งเบี้ยปรับ 2 เท่า และเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน