ค่าตอบแทนการทำงาน อัตราการจ่ายที่จะเปลี่ยนแปลงในปี 2569

     ค่าตอบแทนการทำงานตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มี 5 ประเภท ได้แก่
     1. ค่าจ้าง (Wage) ถือเป็นเงินพื้นฐานที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเพื่อตอบแทนการทำงานตามสัญญาจ้าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 5 บัญญัตินิยามว่า “ค่าจ้าง” หมายความว่า เงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกันจ่ายเป็นค่าตอบแทนในการทำงานตามสัญญาจ้าง สำหรับระยะเวลาการทำงานปกติเป็นรายชั่วโมง รายวัน รายสัปดาห์ รายเดือน หรือระยะเวลาอื่น หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน และให้หมายความรวมถึงเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างในวันหยุดและวันลาที่ลูกจ้างมิได้ทำงาน แต่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับตาม พ.ร.บ.นี้ “ค่าจ้าง” มีองค์ประกอบที่สำคัญ 3 ประการ กล่าวคือ
     ประการแรก : ต้องเป็นเงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกันจ่าย
     ประการที่สอง : จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานตามสัญญาจ้าง
     ประการที่สาม : จ่ายเพื่อตอบแทนสำหรับระยะเวลาการทำงานปกติ

     2. ค่าล่วงเวลา (Overtime Pay) เป็นเงินที่นายจ้างจ่ายตอบแทนการทำงานนอก หรือเกินเวลาทำงานปกติของลูกจ้าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 5 บัญญัตินิยามว่า “ค่าล่วงเวลา” หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานล่วงเวลาในวันทำงาน และ “การทำงานล่วงเวลา” หมายความว่า การทำงานนอก หรือเกินเวลาทำงานปกติ หรือเกินชั่วโมงทำงานในแต่ละวันที่นายจ้างลูกจ้างตกลงกันตามมาตรา 23 ในวันทำงานหรือวันหยุด แล้วแต่กรณี “ค่าล่วงเวลา” จึงเป็นเงินที่นายจ้างจ่ายตอบแทนการทำงานนอกเหนือไปจากเวลาทำงานปกติ เช่น ลูกจ้างทำงานวันจันทร์ถึงวันศุกร์ ระหว่าง 08.00-17.00 น. มีเวลาพักระหว่าง 12.00-13.00 น. หากนายจ้างให้ลูกจ้างทำงานก่อน 08.00 น. ระหว่าง 12.00-13.00 น. หรือทำงานหลัง 17.00 น. เงินตอบแทนในช่วงเวลานี้เรียกว่า “ค่าล่วงเวลา”

     3. ค่าตอบแทนการทำงานเกินเวลาทำงานปกติ เป็นเงินที่นายจ้างจ่ายตอบแทนการทำงานเกินเวลาทำงานปกติ ที่ไม่ใช่ค่าล่วงเวลาอัตรา 1.5 เท่า ตามข้อ 2 ข้างต้น เช่น ลูกจ้างที่มีลักษณะสภาพของงานต้องออกไปทำนอกสถานที่ ไม่อาจกำหนดเวลาแน่นอน ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานฯ มาตรา 65 (7) ลูกจ้างที่ทำงานเกินไปจากเวลาทำงานปกติ จะไม่ได้รับค่าล่วงเวลาในอัตรา 1.5 เท่าของอัตราค่าจ้างปกติ แต่จะได้ค่าตอบแทนการทำงานเกินเวลาทำงานปกติเท่ากับอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมงในวันทำงานตามจำนวนชั่วโมงที่ทำ
     ค่าตอบแทนการทำงานเกินเวลาทำงาน จะแบ่งเป็น 2 ประเภท
     ประเภทแรก : จ่ายอัตราเท่ากับอัตราค่าจ้างปกติ
     ประเภทที่สอง : จ่ายในอัตรา 1.25 เท่าของค่าจ้างปกติ

     4. ค่าทำงานในวันหยุด (Holiday Pay) เป็นเงินที่นายจ้างจ่ายตอบแทนการทำงานในวันหยุดของลูกจ้าง ไม่ว่าจะให้ทำงานในวันหยุดประจำสัปดาห์ วันหยุดตามประเพณี หรือวันหยุดพักผ่อนประจำปี หากลูกจ้างทำงานในเวลาทำงานปกติของวันหยุด นายจ้างมีหน้าที่จ่ายค่าทำงานในวันหยุดให้แก่ลูกจ้าง สำหรับอัตราค่าทำงานในวันหยุดเป็นไปตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานฯ มาตรา 62 กล่าวคือ
     กรณีแรก หากลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุดอยู่แล้ว จ่ายไม่น้อยกว่า 1 เท่าของค่าจ้างปกติ สำหรับลูกจ้างรายเดือน ในวันหยุดแม้ไม่ได้ทำงานให้แก่นายจ้าง ลูกจ้างก็มีสิทธิได้รับค่าทำงานในวันหยุด ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานฯ มาตรา 56 หากนายจ้างให้ลูกจ้างมาทำงานในวันหยุด ลูกจ้างจะมีสิทธิได้รับค่าทำงานในวันหยุดในอัตรา 1 เท่าของค่าจ้างปกติ
     กรณีที่สอง หากลูกจ้างไม่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุดอยู่แล้ว จ่ายไม่น้อยกว่า 2 เท่าของค่าจ้างปกติ สำหรับลูกจ้างที่ไม่ใช่รายเดือน อันได้แก่ ลูกจ้างรายชั่วโมง ลูกจ้างรายวัน ลูกจ้างได้รับค่าจ้างตามผลงานคำนวณเป็นหน่วย ลูกจ้างเหล่านี้ไม่ได้รับค่าจ้างในวันหยุดประจำสัปดาห์ หากมาทำงานในวันหยุดประจำสัปดาห์ ลูกจ้างจะได้รับค่าทำงานในวันหยุดในอัตรา 2 เท่าของค่าจ้างปกติ

     5. ค่าล่วงเวลาในวันหยุด (Overtime Holiday Pay) เป็นเงินที่นายจ้างจ่ายตอบแทนการทำงานเกินเวลาทำงานปกติในวันหยุด ไม่ว่าจะเป็นวันหยุดประจำสัปดาห์ วันหยุดตามประเพณี และวันหยุดพักผ่อนประจำปี หากนายจ้างให้ลูกจ้างมาทำงานเกินเวลาทำงานปกติในวันหยุด นายจ้างมีหน้าที่ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานฯ มาตรา 63 ต้องจ่ายค่าล่วงเวลาในวันหยุดไม่น้อยกว่า 3 เท่าของอัตราค่าจ้างปกติ ตามตัวอย่างข้างต้นในข้อ 2 ค่าล่วงเวลา ลูกจ้างได้รับค่าจ้างเดือนละ 24,000 บาท เท่ากับได้รับค่าจ้างอัตราชั่วโมงละ 100 บาท หากทำงานล่วงเวลาในวันหยุด ลูกจ้างจะได้รับค่าล่วงเวลาในวันหยุด อัตราชั่วโมงละ 150 บาท
     โดยสรุป ค่าตอบแทนการทำงานที่จะเปลี่ยนแปลงในปี 2569 เป็นเงินค่าตอบแทนการทำงานเกินเวลาทำงานปกติของงานเฝ้าดูแลสถานที่หรือทรัพย์สินอันเป็นหน้าที่ตามปกติของลูกจ้าง มีผลใช้บังคับ 24 เมษายน 2569