4 ข้อผิดพลาดในงบการเงิน

     ข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นหากเป็นข้อผิดพลาดที่มีสาระสำคัญและไม่ได้ถูกปรับปรุงแก้ไขก็จะส่งผลให้งบการเงินไม่ถูกต้อง ขาดความน่าเชื่อถือ ทำให้ผู้ใช้ประโยชน์จากงบการเงินเกิดความเข้าใจผิด อันอาจจะนำไปสู่การตัดสินใจที่ผิดพลาดและเกิดความเสียหาย สรุปประเด็นสำคัญของข้อผิดพลาดบนงบการเงินที่นักบัญชีพึงต้องระมัดระวังมีดังนี้
     1. ความครบถ้วนของข้อมูล ถือว่าเป็นข้อผิดพลาดที่สำคัญที่สุดที่นักบัญชีต้องระมัดระวัง เพราะข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการบันทึกบัญชีหากบันทึกบัญชีไม่ครบถ้วน ต่อให้รายการที่บันทึกบัญชีนั้นบันทึกถูกต้องตามหลักการบัญชีก็ตาม งบการเงินนั้นก็ไม่ถูกต้อง ทั้งนี้ การปิดบัญชีประจำปีต้องให้ความสำคัญว่าไม่มีรายการสินทรัพย์ หนี้สิน และรายการหรือเหตุการณ์ใด ๆ ที่มิได้บันทึกไว้ หรือมีรายการที่มิได้เปิดเผย ดังนั้นจึงควรดำเนินการยืนยัน Cut off ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง อาทิ การซื้อ การขาย การบันทึก Stock การรับเงิน การจ่ายเงิน กับหน่วยงานต่าง ๆ รวมถึงการสอบยันข้อมูลรายละเอียดกับรายการบัญชีตามงบทดลอง และที่สำคัญคือความครบถ้วน ควรพิจารณาตรวจสอบรายการที่เกิดขึ้นหลังวันสิ้นงวด ซึ่งอาจจะมีผลต่อการต้องมาบันทึกบัญชีภายในงวดหรือการต้องนำไปเปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติม
     2. ความเข้าใจในเนื้อหาสาระ ถือเป็นข้อผิดพลาดลำดับต่อมา หากเนื้อหาสาระตามข้อมูลที่ได้รับมา แต่นักบัญชีไม่เข้าใจหรือเข้าใจผิดก็อาจจะส่งผลต่อบันทึกบัญชีไม่ถูกต้องได้ ดังนั้นหากนักบัญชีไม่เข้าใจเนื้อหาสาระก็อาจจะบันทึกตามความเคยชินส่วนบุคคล แต่ถ้าเข้าใจหลักการเพื่อให้บันทึกบัญชีได้อย่างถูกต้อง นักบัญชีพึงต้องแสวงหาข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อให้ได้ข้อมูลที่เพียงพออย่างเหมาะสมที่จะบันทึกบัญชีได้อย่างถูกต้องตามเนื้อหาสาระที่ควรจะเป็น (นักบัญชีควรนำเรื่องดังกล่าวไปสอบถามกับผู้บริหารเพื่อขอทราบวัตถุประสงค์) สิ่งที่นักบัญชีควรทำต่อคือ ควรบันทึกสรุปการสอบถามเป็นลายลักษณ์อักษรให้ผู้บริหารลงนามเพื่อยืนยันในวัตถุประสงค์ และนักบัญชีก็นำเอกสารหลักฐานนี้ไปประกอบการบันทึกบัญชีนั่นเอง
     3. หลักการบัญชีที่ถือปฏิบัติ การบันทึกบัญชีตามรายการค้าที่เกิดขึ้นนั้น ต้องพิจารณาด้วยว่าเราบันทึกบัญชีเป็นไปตามหลักการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไปหรือไม่ คำว่าหลักการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไปก็คือ การถือปฏิบัติตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน (PAEs หรือ NPAEs) (อย่าลืมว่าการบันทึกบัญชีเดบิต-เครดิตเท่ากัน มิได้แปลความหมายว่ารายการที่บันทึกบัญชีถูกต้องตามหลักการบัญชีนะครับ)
     4. จำนวนเงิน/การคำนวณ ข้อผิดพลาดในเรื่องนี้มีข้อควรพิจารณาคือ เรื่องจำนวนเงินที่บันทึกบัญชีต้องไม่สูง-ต่ำเกินจริง ดังนั้นนักบัญชีพึงต้องระมัดระวังจำนวนเงินที่มาบันทึกว่าถูกต้องตามหลักการบัญชีหรือไม่ (องค์ประกอบของราคาทุนที่อนุญาตและไม่อนุญาต)