การปิดบัญชีสินค้าคงเหลือให้ถูกต้องตามมาตรฐานการบัญชี

• ปิดบัญชีสินค้าคงเหลือให้ถูกต้องตาม TAS 2 ตั้งแต่การคำนวณต้นทุน ต้นทุนขายการตรวจนับ และการกระทบยอดกับบัญชี
• เจาะประเด็นสินค้าคงเหลือที่มักพบก่อนปิดบัญชี เช่น สินค้าขาด–เกิน ชำรุดเสื่อมสภาพ ล้าสมัย ไม่เคลื่อนไหว และมีแต่ในบัญชี
• แนวทางปรับปรุงมูลค่าสินค้าคงเหลือ การคำนวณ NRV การทำลายสินค้าและการนำเสนอในงบการเงินอย่างถูกต้อง

วิทยากรโดย ดร.ปรีชา สวน

หัวข้อสัมมนา

1. หลักเกณฑ์และวิธีการทางการบัญชีที่เกี่ยวข้องกับสินค้าคงเหลือ ตามมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 2 (TAS 2)

2. ประเด็นสำคัญที่ต้องตรวจสอบก่อนการปิดบัญชีสินค้าคงเหลือ
   - ความพร้อมของระบบข้อมูลสินค้าและรหัสสินค้า 
   - ความถูกต้องของหน่วยนับ รายการสินค้า และราคาทุนในระบบ 
   - ความครบถ้วนของเอกสารรับสินค้า จ่ายสินค้า โอนสินค้า และคืนสินค้า 
   - การกำหนดจุดตัดยอด (Cut-off) ที่ถูกต้อง ณ วันสิ้นงวด 
   - การกระทบยอดเบื้องต้นระหว่างข้อมูลคลังสินค้า รายงานสต็อก และบัญชีแยกประเภท 
   - ความเสี่ยงที่พบบ่อยก่อนปิดบัญชี เช่น สินค้าติดลบ สินค้าไม่มีการเคลื่อนไหว สินค้าค้างระบบ และสินค้าจริงไม่ตรงกับบัญชี

3. ระบบบัญชีสินค้าเหลือและวงจรบัญชีที่เกี่ยวข้อง
   - ระบบสินค้าคงเหลือแบบสิ้นงวด (Periodic Inventory System)
   - ระบบสินค้าคงเหลือแบบต่อเนื่อง (Perpetual Inventory System)
   - วงจรบัญชีสำหรับธุรกิจซื้อมา–ขายไป
   - วงจรบัญชีสำหรับธุรกิจผลิตสินค้า

4. หลักการคำนวณราคาทุนของสินค้าคงเหลือ
   - หลักเกณฑ์การรวมต้นทุนของสินค้าคงเหลือ
   - ต้นทุนซื้อ ต้นทุนแปรสภาพ และต้นทุนอื่นที่เกี่ยวข้อง
   - รายการที่ไม่ถือเป็นต้นทุนสินค้าคงเหลือ
   - แนวทางการคำนวณราคาทุนของสินค้าสำหรับกิจการประเภทต่าง ๆ

5. วิธีการคำนวณราคาทุนของสินค้าคงเหลือ
   - วิธีเฉพาะเจาะจง (Specific Identification Method)
   - วิธีเข้าก่อน-ออกก่อน (First in, first out Method = FIFO)
   - วิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (Weighted Average Method)

6. วิธีการคำนวณต้นทุนขาย (Cost of Goods Sold)
   6.1 ธุรกิจซื้อมา - ขายไป
   6.2 ธุรกิจผลิตสินค้า
       - สินค้าสำเร็จรูป
       - สินค้าระหว่างผลิต
       - วัตถุดิบ
       - วัสดุโรงงาน/วัสดุสิ้นเปลือง

7. การตรวจสอบสินค้าคงเหลือด้วยเทคโนโลยีและเครื่องมือดิจิทัล
   - การใช้ Barcode และ QR Code ในการควบคุมและตรวจนับสินค้า 
   - การใช้เครื่องสแกนสินค้าเพื่อลดความผิดพลาดจากการตรวจนับด้วยมือ 
   - การใช้โปรแกรมบัญชี ในการติดตามความเคลื่อนไหวของสินค้า 
   - การตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลสินค้าในระบบก่อนปิดบัญชี 
   - การค้นหาความผิดปกติจากข้อมูลดิจิทัล เช่น สินค้าซ้ำรหัส สินค้าติดลบ สินค้าไม่เคลื่อนไหว หรือสินค้าคงเหลือไม่ตรงกับสภาพจริง

8. การตรวจนับสินค้าคงเหลือ
   - การวางแผนตรวจนับสินค้า 
   - การกำหนดวิธีการตรวจนับและผู้รับผิดชอบ 
   - การควบคุมเอกสารและการบันทึกผลการตรวจนับ 
   - การพิจารณาประเด็น Cut-off ระหว่างการตรวจนับ 
   - การกระทบยอดผลการตรวจนับกับรายงานสินค้าและบัญชี

9. เอกสารที่เกี่ยวข้องกับสินค้าคงเหลือสำหรับการปิดบัญชี

10. ขั้นตอนการปิดบัญชีสินค้าคงเหลือ
   10.1 การตรวจนับสินค้าคงเหลือ
   10.2 การปรับปรุงรายการและบันทึกบัญชีสินค้าคงเหลือจากผลการตรวจนับสินค้า
        - ขาดจากทางบัญชี
        - เกินจากทางบัญชี
        - ชำรุดเสียหาย เสื่อมคุณภาพ
        - คงเหลือผิดพลาดจากการจ่ายสินค้าไม่ตรงตามใบเบิก เช่น สินค้าชนิดเดียวกันแต่มีหลายขนาด

11. การจัดทำงบทดลองหลังปิดบัญชีสินค้าคงเหลือ

12. ปัญหาที่เกี่ยวกับสินค้าคงคลัง ที่ต้องการแก้ไขและปรับปรุงก่อนปิดบัญชี
   - Dead Stock สินค้าคงคลังที่ไม่มีการเคลื่อนไหว 
   - Reject cargoes สินค้าคืนจากลูกค้าและขายไม่ได้
   - Damage cargoes สินค้าเสียหาย
   - Out of date goods สินค้าล้าสมัยขายไม่ได้
   - Slow move cargoes สินค้าซื้อมากแต่ใช้น้อย (จนไม่ใช้)
   - Sleepy cargoes สินค้าไม่เคลื่อนไหว (ตลอดกาล)
   - Scrap & waste cargoes เศษซาก/ของเสีย
   - Cargoes on paper สินค้ามีแต่ในบัญชีแต่สินค้าจริงไม่มี
   - Non value cargoes สินค้าไม่มีราคา (แต่ทางบัญชียังคงมีมูลค่า)

13. แนวทางบัญชีสำหรับการวัดมูลค่าและปรับลดมูลค่าสินค้าคงเหลือก่อนปิดบัญชี 
   - การพิจารณาตั้งประมาณการสินค้าเสื่อมสภาพล้าสมัย
   - การตีราคาสินค้าคงเหลือปลายงวด
   - การประมาณมูลค่าสุทธิที่คาดว่าจะได้รับ NRV

14. หลักเกณฑ์และแนวทางปฏิบัติในการขอทำลายสินค้าล้าสมัยหรือเสื่อมสภาพ
   - การพิจารณาสินค้าที่ควรขออนุมัติทำลาย
   - เอกสารและหลักฐานประกอบการทำลายสินค้า
   - ขั้นตอนการอนุมัติภายในกิจการ
   - การบันทึกตัดออกจากบัญชีและข้อควรระวังในการจัดเก็บหลักฐาน

15. การนำเสนอสินค้าคงเหลือในงบการเงินตามประกาศรายการย่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
   - สินค้าสำเร็จรูป 
   - งานหรือสินค้าระหว่างทำ 
   - วัตถุดิบและวัสดุที่ใช้ในการผลิตเพื่อขายหรือให้บริการตามปกติของกิจการ 
   - ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ที่ถือไว้เพื่อขาย 
   - ที่ดินรอการพัฒนา 
   - ต้นทุนระหว่างพัฒนาอสังหาริมทรัพย์
   - งานระหว่างก่อสร้างภายใต้สัญญาก่อสร้าง