เป็นที่ทราบกันดีครับว่าตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาเจ้าของผลิตภัณฑ์หลายชนิดในท้องตลาดต่างก็ให้ความสำคัญและระมัดระวังเป็นพิเศษกับเรื่องสินค้าลอกเลียนแบบหรือละเมิดลิขสิทธิ์

แต่ทุกวันนี้ผู้ประกอบการดูจะต้องเหน็ดเหนื่อยมากขึ้นไปกว่าเดิมอีกมาก เพราะนอกเหนือจากสินค้าลอกเลียนแบบ ของปลอม และของละเมิดสิขสิทธิแล้ว

ยังมีสินค้าหรือบริการที่เรียกว่าของฟรีเข้ามาเป็นแขกไม่ได้รับเชิญอยู่ในท้องตลาดด้วย

โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับสินค้าที่ผู้บริโภคสามารถใช้งานหรือรับบริการได้โดยผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตอย่างสินค้าจำพวกภาพยนตร์ ละคร เพลง หนังสือ ฯลฯ

กรณีภาพยนตร์และละครจากต่างประเทศเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนยิ่ง 

เท้าความมาตั้งแต่ในยุคที่แผ่นซีดีออกสู่ตลาดใหม่ๆ

หลายคนอาจพอจะจำได้ว่าราคาจัดจำหน่ายหนังต่างประเทศนั้นถูกกำหนดไว้ในระดับสูงลิ่ว

เมื่อสูงลิ่วระดับราคาดังกล่าวจึงสามารถยืนอยู่ได้เพียงชั่วระยะเวลาสั้นๆ

เพราะในที่สุดกลไกตลาดจะเป็นผู้กำหนดให้ราคาที่เกินจริงนั้นต้องปรับลงไปยังจุดที่เหมาะสม

ขณะเดียวกันกลไกนอกตลาดหรืออีกนัยหนึ่งก็คือตลาดมืดอย่างแผ่นละเมิดลิขสิทธิ์ก็เริ่มออกมาอาละวาด และบีบให้ของแท้มีราคาต่ำลง

แผ่นซีดีหนังเพลงละเมิดลิขสิทธิ์ในยุคแรกมีราคาอยู่ที่แผ่นละประมาณหนึ่งร้อยบาท ซึ่งนับว่าต่ำกว่าของแท้อยู่ไม่น้อย

แต่เมื่อแผ่นแท้ในท้องตลาดได้ปรับลดราคาขายลง สถานการณ์ก็ได้พัฒนามาสู่สภาพที่แผ่นละเมิดลิขสิทธิ์จเองก็ำต้องปรับลดราคาตามลงมาด้วย

โดยเลือกที่จะใช้รูปแบบการขายผูกเป็นแพ็กเกจจำนวน เช่นซื้อสามแผ่นในราคาหนึ่งร้อยบาท หรือในเงื่อนไขอื่นๆ ซึ่งขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมในการจำหน่ายด้วยเช่นหากมีหน้าร้านก็อาจมีราคาจำหน่ายที่แพงกว่าร้านค้าทางอินเตอร์เน็ต เป็นต้น

สภาพการณ์ดังกล่าวดำเนินไปในขณะที่สินค้าให้ฟรีในตลาดออนไลน์ค่อยๆปรากฏขึ้นในท้องตลาด

โดยมีหนัง, ละคร,  เพลง, รายการโทรทัศน์, หนังสือ ฯลฯ ทั้งจากภายในประเทศและต่างประเทศ ถูกอัพโหลดขึ้นสู่อินเตอร์เน็ตให้ผู้ที่สามารถเข้าถึงบริการเหล่านั้นได้ดาวน์โหลดกันมาอ่านมาชมกันได้โดยไม่คิดมูลค่า ผ่านมือที่มองไม่เห็นและไม่สามารถระบุจำนวนที่แน่นอนได้

ในระยะแรกความสามารถในการเข้าถึงของฟรีเหล่านี้อาจไม่ใช่เรื่องง่ายดายนักครับ อาจเป็นด้วยข้อจำกัดในเรื่องประสิทธิภาพของอุปกรณ์หรือเครื่องมือในการเข้าใช้งานและคุณภาพอินเตอร์เน็ตในท้องตลาดยังไม่ดีเพียงพอหรือยังมีราคาสูง

แต่ข้อจำกัดเหล่านี้ก็ค่อยๆพังหลายลงไปอย่างรวดเร็ว เมื่อสามจี ไฮย์สปีดอินเตอร์เน็ต มัลติมีเดียและแท็บเล็ต ได้ยกขบวนเข้ามากันอย่างอึกกระทึกครึกโครม

เมื่อสภาพแวดล้อมทางการตลาดพัฒนาไป ก็ไม่ใช้เรื่องแปลกที่พฤติกรรมของผู้บริโภคจะเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย

ตัวอย่างพฤติกรรมของกลุ่มคนที่ชื่นชอบรับชมซีรี่ย์จากต่างประเทศ เป็นภาพที่เห็นได้อย่างชัดเจนของความเปลี่ยนเปลงที่น่าสนใจ

ก่อนหน้านี้ กระบวนการที่ซีรีย์จากต่างประเทศสักเรื่องหนึ่งจะมาสู่สายตาผู้ชมในบ้านเราได้นั้นกินเวลายาวนานมาก 

เบื้องต้นคือต้องเฝ้ารอให้ซีรีย์เรื่องนั้นๆออกฉายในประเทศเจ้าของเรื่องจนจบลงเสียก่อน ซึ่งทั่วไปจะกินเวลาประมาณสองถึงสามเดือน

จากนั้นหากซีรี่ย์เรื่องดังกล่าวได้รับความนิยมพอสมควร ก็มีโอกาสที่จะถูกนำมาผลิตและจัดจำหน่ายเป็นแผ่นซีดีอย่างถูกต้องตามลิขสิทธิ์ในบ้านเราต่อไป

ในส่วนหลังนี้ก็อาจจะใช้เวลาอีกนานสามสี่เดือนหรือนานกว่านั้น

แต่นั้นก็ยังถือว่าผู้ชมมีโอกาสได้รับชมที่รวดเร็วกว่ามากเมื่อเทียบกับการรอรับชมทางฟรีทีวี

นั่นคือยุคสมัยที่ข่าวสารทางอินเตอร์เน็ตและกระแสบันเทิงเอเชียยังไม่ติดลมบนและมีข้อมูลข่าวสารที่ไหลเวียนอย่างรวดเร็วเช่นในปัจจุบัน

ผู้ชมในขณะนั้นอาจะทราบถึงข้อมูลความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับโลกบันเทิงต่างประเทศอย่างค่อยเป็นค่อยไป มีผลให้แรงจูงใจหรือแรงกระตุ้นในการติดตามแสวงหาความบันเทิงเหล่านั้นมารับชมยังไม่อยู่ในระดับที่สูงนัก

แต่เมื่อกระแสความนิยม ข่าวสารและการเข้าถึงข้อมูลมีความรวดเร็วมากขึ้นและมากขึ้น ความอดทนของผู้บริโภคก็ค่อยๆลดน้อยถอยลงไปตามลำดับ

จึงเกิดเป็นช่องว่างแก่แผ่นละเมิดลิขสิทธิ์ในการใช้โอกาสดังกล่าวช่วงชิงผลิตแผ่นของมาลอบวางขายตอบสนองความต้องการของผู้ชมก่อนล่วงหน้า

อย่างไรก็ดี ณ ชั่วโมงนี้ แผ่นละเมิดลิขสิทธิก็กำลังกลายเป็นทางเลือกที่เชื่องช้าลงไปเรื่อยๆ

โดยเฉพาะกับผู้ชมที่สามารถเข้าถึงช่องทางหรือวิธีการรับชมหนังและละครฟรีจากต่างประเทศ ที่ปัจจุบันถูกนำเสนอในแบบสมบูรณ์พร้อมคำบรรยายไทย ภายหลังออกฉายที่ต่างประเทศไม่เกิน 2-3 วัน ในแบบไม่มีราคาที่ต้องจ่าย  

สภาพทางกลไกตลาดและพฤติกรรมการบริโภคสินค้าในลักษณะดังกล่าวแม้ยังไม่สามารถแน่ใจได้ว่าจะพัฒนาไปสู่การเป็นกลไกและพฤติกรรมพื้นฐานในการบริโภคสินค้ากลุ่มนี้ก็ตามที

แต่ในอนาคตอันอาจไม่ไกลจนเกินไปนักก็มีความเป็นไปได้สูงครับว่า

หากการเผยในแพร่และรับชมในลักษณะดังกล่าวนี้ยังคงเป็นอยู่

วันหนึ่งก็อาจจะพัฒนาเป็นทางเลือกหลักของผู้บริโภคในที่สุด

นั่นก็หมายความว่าการชำระค่าสินค้าสำหรับเรื่องเหล่านี้ก็จะกลายเป็นราคาไม่ควรจ่ายอีกต่อไป

ปัญหาดังกล่าวจึงเป็นเรื่องที่ผู้ประกอบการทั้งหลาย ซึ่งไม่จำเพาะแต่ผู้ประกอบการธุรกิจหนัง ละคร เพลง แต่อาจรวมถึงธุรกิจหนังสือ นิตยสาร การศึกษา ข่าว ฯลฯ อาจจะต้องมาวิเคราะห์สถานการณ์ และคาดการณ์ผลกระทบ ตลอดจนพิจารณาแนวทางในการต่อสู้แข่งขันทางธุรกิจอย่างจริงจัง

ในเมื่อการจะหลีกเลี่ยง ต่อสู้ หรือชักจูงให้ผู้บริโภคปฏิเสธสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ยังไม่เห็นผลที่เป็นรูปธรรมเท่าที่ควร

ทั้งคู่ต่อสู่ครั้งนี้ก็ใช่ว่าใครจะรับมือได้ง่ายๆ

เพราะมันคือ "ของฟรี" ที่ลูกค้าสามารถหยิบฉวยได้ด้วยขยับเพียงปลายนิ้วมือ.